Cùng tìm hiểu về đặc điểm sinh học của ký sinh trùng sốt rét

Ký sinh trùng sốt rét thuộc họ Plasmodium ngành động vật. Hiện nay đã có trên 100 loài ký sinh trùng sốt rét được phát hiện ở người và sinh vật khác, trong đó có một số loài ký sinh ở người.

Hình ảnh ký trùng sốt rét

Hình ảnh ký trùng sốt rét

Đặc điểm cấu tạo của ký sinh trùng sốt rét

Một ký sinh trùng sốt rét cấu tạo gồm hai phần là nhân và nguyên sinh chất. Trên tiêu bản nhuộm Giemsa cấu tạo ký sinh trùng sốt rét  bao gồm nhân hình tròn, gọn, chắc, bắt màu đỏ và nguyên sinh chất  có thể dài hoặc ngắn, to dày hoặc mảnh tùy theo từng loại và từng giai đoạn phát triển của ký sinh trùng sốt rét, nguyên sinh chất bắt màu xanh. Trong nguyên sinh chất có sắc tố của ký sinh trùng. Sắc tố này là sản phẩm phụ của quá trình chuyển hóa. Sắc tố có hình tròn hoặc hình que, màu nâu hoặc màu đen.

Ở người ký sinh trùng sốt rét phát triển lần lượt qua ba giai đoạn là thể tư dưỡng, thể phân liệt, thể giao bào tương ứng trên tiêu bản nhuộm Giemsa, ký sinh trùng sốt rét có ba loại hình thể. Thể tư dưỡng là thể ký sinh trùng còn non, có hình nhẫn nên gọi là thể nhẫn, đây là  giai đoạn hay gặp nhất và tùy theo từng giai đoạn phát triển mà ký sinh trùng có thể thay đổi hình thể và kích thước, có thể bằng 1/5- 1/3 hồng cầu. Thể tư dưỡng có cấu tạo gồm nhân màu đỏ, nguyên sinh chất màu xanh da trời và không bào chiếm phần lớn, là khoảng trống giữu nhân và nguyên sinh chất. Thể thứ hai là thể phân liệt có nhân và nguyên sinh chất bắt đầu phân chia gọi là phân liệt non và đến giai đoạn cuối của thể phân liệt, mỗi mảnh nhân sẽ một mảnh nguyên sinh chất bao bọc gọi là phân liệt già. Tùy theo từng loại ký sinh trùng mà số mảnh nhiều hay ít, có thể từ 8-32 mảnh. Cuối cùng là thể giao bào có hình dáng khác nhau tùy theo từng loại Plasmodium. Cụ thể là giao bào của Plasmodium falciparum hình quả chuối hoặc lưỡi liềm, giao bào của Plasmodium vivax, Plasmodium malarae, Plasmodium ovale có hình tròn hoặc bầu dục. Ở giai đoạn giao bào này ký sinh trùng sốt rét có khả năng sinh sản hữu tính trên cơ thể muỗi.

Diệt muỗi để phòng tránh bệnh sốt rét

Diệt muỗi để phòng tránh bệnh sốt rét

Đặc điểm về chuyển hóa của ký sinh trùng sốt rét

Các giảng viên đang làm việc tại phòng tuyển sinh Y dược cho biết rằng ký sinh trùng sốt rét cần các loại men để tham gia vào quá trình chuyển hóa như men lactat dehydrogenase, glycerol oxydase cho nên thành phần của các men này trong hồng cầu bị ký sinh cao hơn nhiều trong hồng cầu bình thường.

Glucose rất cần thiết trong quá trình nhân lên của ký sinh trùng. Sản phẩm của quá trình chuyển hóa glucose tạo thành acid lactic và pyruvat. Sự tiêu thụ glucose của Plasmodium vivax nhiều hơn các loại khác. Protein của ký sinh trùng được lấy ra từ acid amin, purin, pirimidin, các vitamin và từ huyết cầu tố. Những sản phẩm của quá trình chuyển hóa sẽ khuếch tán vào huyết thanh. Chuyển hóa lipid trong những hồng cầu bị ký sinh cũng tăng lên. Lượng acid béo, phospho toàn thân ở hồng cầu bị ký sinh tăng nhiều lần so với hồng cầu  bình thường.

Nguồn: yduocbacninh.info